Stadslandbouw Gent

Officiële pagina van de Gentse Werkgroep Stadslandbouw. De werkgroep stuurt de transitie naar stadslandbouw in de stad Gent mee aan.

Landbouw en natuur in Gent: waarom niet samenwerken?

Landbouw en natuur worden altijd maar lijnrecht tegen over elkaar geplaatst. In de media en doorheen de politieke onderhandelingen tussen landbouw- en natuurorganisaties wordt de polemiek steeds bevestigd. Nog deze week horen we ze: ‘Dure groene landbouwsubsidies leveren milieu niets op‘ of ‘Niet overal kan natuurwaarde gerealiseerd worden’. Het gaat over de ‘instandhouding’ van de natuur of de ‘vrijwaring’ van landbouwgrond .Steeds heerst een logica van ‘versus’.

Vorige week op het forum stadslandbouw bracht Jos Willemsen voor een Gents publiek de evidente maar vreemd genoeg nog zo weinig doordachte mogelijkheid om voedselproductie en natuurbeheer te combineren. (voor een zicht op zijn projecten http://jwlp.nl/nl/projecten/) Hij bracht een reeks voorbeelden over hoe veeteelt, meer- en enkeljarige gewassen met elkaar gecombineerd kunnen worden. Ook doorbrak hij de mythe dat natuur er enkel is om gerust gelaten te worden, maar dat actieve agro-ecologische interventie de biodiversiteit en ecologische samenhang in een natuurgebied kunnen verbeteren. Tenslotte sprak hij over de ‘Randerij’ een model waarbij de buffers tussen landbouw- en natuurgebied nieuw zones worden gecreëerd waar biodiversiteit, natuurbeleving en agro-toerisme kunnen worden gecombineerd.

In de Gentse Vooruit, buiten de kamers van het bovenlokaal overleg – de plaats waar vertegenwoordigers van landbouw en natuur al jaren strijden – kon er door de directeur van Natuurpunt en de voorzitter van de Gentse Landelijke gilden wel voorbij de scherpe grenzen worden gedacht. Misschien moeten we ook eens in eigen boezem kijken, en nagaan hoe we natuurgebied kunnen zien als een mogelijkheid voor duurzame voedselproductie, zei Chris Steenwegen van Natuurpunt . Ook Luc Van Acker gaf aan dat hij al in de jaren zeventig voorstander was van het gebruiken van ecologische principes in de moderne landbouw maar dat die ideeën precies verloren gegaan zijn ‘in de strijd’.

Het mooie nieuws is dat de huidige polarisering niet hoeft. Multifunctionele agro-ecologische landbouw is een realistisch model waarbij natuurbeheer, landbouwinkomen en maatschappelijke betrokkenheid tegelijkertijd worden verstrekt. Een voorbeeld dat onlangs werd aangehaald door landbouwer Jos De Clercq maakt dit duidelijk : http://www.dewereldmorgen.be/blog/josdeclercq/2015/02/03/natuurvlees

 

Een collega heeft oorspronkelijke Kempische koeien die in natuurgebied grazen. Naast het natuurvlees zorgt hij bijgevolg voor het behoud van genetische diversiteit en is zijn bedrijf een beetje een levend museum. Maar hij gaat verder: het ruwe materiaal in de natuurgebieden is wel voedsel voor de koeien, maar onvoldoende voor de kalfjes. Daarom laat hij de kalfjes aan de koeien zuigen. Hij gebruikt zijn koeien om het ruwe materiaal, via de melk, om te zetten tot krachtvoer voor de kalveren. Als deze voedingsbron begint op te drogen zijn de kalveren 10 tot 12 maanden. Ze zijn dan lekker dik en mals. Ze worden geslacht als “jong rund”. Mensen kunnen op de boerderij op vakantie komen en zich dagenlang verliezen in het landschap dat door de dieren wordt onderhouden. Aan dit bedrijf is nu ook een groentebedrijf gekoppeld zodat de mest van de dieren gebruikt kan worden om groenten te kweken;”

De landbouwer zet in op drie gebieden: actief natuurbeheer, gediversifieerde lokale afzetmarkt en contact met de burger.

Laten we nu even de kritiek aan het woord: dit model is niet realistisch voor de moderne landbouw, niet alle landbouw is grondgebonden, op basis van dit model kunnen we de wereld niet voeden.

Ok, de wereld voeden is belangrijk en de overgang naar dergelijke agro-ecologische modellen gebeurt niet van vandaag op morgen. Niet alle landbouw zal ook grondgebonden zijn en niet elk natuurgebied dient voor de productie van voeding. Maar we kunnen de vraag ook omkeren door te stellen: voeden we naast onszelf ook onze landbouw en natuur? Deze voorraadkamers van voeding, natuurschoon en ecologische diensten (zoals bodem, water) zijn toch op zich wat onze welzijn en welvaart voedt? Door natuur en voedselproductie te zien als manieren om draagkracht te verhogen wordt het voedselvraagstuk in een ruimere duurzame context gezien.

Als we de vraag op deze manier stellen dan kunnen we denken vanuit de grond in plaats vanuit de optimalisering van bestaande productie of behoud van bestaande biodiversiteit. Wat is de waarde van 1 hectare landbouwgrond, 1 hectare natuurgebied en 1 hectare multifunctioneel gebied? Wat als we de waarde (voor landbouwer, milieu en maatschappij) van 1 hectare maïs voor veevoeder vergelijken met 1 hectare polycultuur CSA? Of 1 hectare beukenbos met 1 hectare agro-ecologische natuurgebied, Dit betekent niet dat veevoeder moet verdwijnen van de Vlaamse velden, dat er geen oerbos meer is of dat alles morgen polycultuur moet zijn, maar wel dat er een opening ontstaat om te denken over de samenwerking tussen landbouw en natuur en de waardering daarvan in markt en maatschappij.

En hier komt het lokale niveau tevoorschijn. Alhoewel op het Vlaamse niveau een hele discussie woedt rond instandhoudingsdoelstellingen en de planningslogica steevast uitgaat van eenzijdige functionaliteit (altijd een hoofdfunctie met nevenactiviteiten) is het op lokaal niveau mogelijk om vanuit een concreet project met visie, langdurige samenwerking rond landbouw, burger en natuur tot stand te brengen. Zijn er boeren die bereid zijn om mee te denken over een multifunctioneel bedrijf? Zeker en vast. En niet enkel bio-boeren. Zijn er natuurliefhebbers met een passie voor ecosysteemdiensten en agro-ecologie. Die moeten bestaan. Waarom kunnen zij niet aan tafel zitten en concrete projecten uitdenken, weg van het politieke spanningsveld maar vanuit de lokale praktijk. De Gentse werkgroep stadslandbouw wil hier zeker een rol in spelen.

Als we zien wat er in Gent leeft, lijkt dit een haalbare kaart. De uitdaging zal eerder nog bij het beleid liggen. Neem de Gentse groenpolen, waarvan de Vinderhoutse bossen een schoolvoorbeeld voor multifunctionele landbouw. Een kinderboerderij, een stuk natuurgebied, 4 hectare grasland in eigendom van de stad, omringd door landbouwgrond, een hoeve die op de vrije markt komt. Waarom wordt hier geen visie rond ontwikkeld, waarom wordt er door de VLM en de stad geen participatief proces rond deze invalshoek opgestart?

Of nog, blijkt dat het Gentse OCMW zowaar 2900 hectare grond in eigendom heeft. Dan lezen we wat ze allemaal verkocht hebben: “De voorbije twee jaar werden zeven hoeves en 53 hectare landbouwgrond verkocht, naast 20 woningen, drie hectare bouwgrond en 17 hectare bos en natuur, goed voor een opbrengst van 14,5 miljoen euro.” (VILT http://www.vilt.be/ocmw-gent-verkoopt-een-deel-van-zijn-patrimonium)

Misschien kan daar eens een hectare of drie eens worden ingezet voor een project rond multifunctionele landbouw? Past dit niet binnen de zo mooi geformuleerde Gent en Garde strategie? https://www.gent.be/over-gent-en-het-stadsbestuur/stadsbestuur/wat-doet-het-bestuur/uitvoering-van-het-beleid/natuur-milieu/gent-en-garde Of krijgen we opnieuw te horen: er is geen geld.

 

 

Advertenties

Comment...

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Informatie

Dit bericht was geplaatst op 14/02/2015 door in artikel en getagd als , , , .
%d bloggers liken dit: